Cách uống dầu olive đúng cách cho người mới bắt đầu

Ở Việt Nam, dầu olive vẫn thường được xem là một loại dầu ăn đắt tiền để trộn salad. Ít ai nghĩ tới việc uống dầu olive mỗi ngày, và càng ít người biết uống thế nào cho đúng. Bài viết này hướng dẫn cách uống dầu olive từng bước cho người mới: chọn loại dầu nào, uống bao nhiêu, và làm sao để vượt qua "cú cay" đầu tiên.

Bước 1: Chọn đúng loại dầu để uống

Không phải chai nào có chữ "olive" cũng uống được. Chỉ nên uống dầu olive extra virgin, hạng cao nhất, phải đạt cả chuẩn hóa học trong phòng thí nghiệm lẫn vượt qua hội đồng nếm.

Những tên gọi như "pure olive oil", "light olive oil", "extra light" thường là dầu đã tinh luyện, mất gần hết hương, vị đắng, vị cay và polyphenol. Loại này dùng để nấu thì được, nhưng uống trực tiếp thì không có ý nghĩa gì.

Ba điều cần nhìn trên chai

• Đúng chữ "extra virgin olive oil", không thêm bớt.
• Có ngày thu hoạch (harvest), không chỉ hạn dùng. Dầu olive là nước ép trái cây tươi, ngày thu hoạch cho biết nó còn tươi tới đâu.
• Chai thủy tinh tối màu để chắn ánh sáng.

Bước 2: Uống bao nhiêu là đủ?

Con số thực tế được bác sĩ khuyên trong buổi tranh luận khoa học nổi tiếng "The Great Oil Debate" là khoảng 1,5 thìa canh (muỗng canh) mỗi ngày, vì phần lớn nghiên cứu ghi nhận lợi ích ở mức này.

Với người mới, không cần đạt ngay con số đó. Một lộ trình nhẹ nhàng:

1. Tuần 1: nửa thìa (muỗng) cà phê mỗi ngày, chỉ để làm quen vị.
2. Tuần 2: một thìa cà phê.
3. Tuần 3 trở đi: tăng dần tới một thìa canh, rồi 1,5 thìa canh nếu bạn thấy hợp.

Cũng nên nhớ dầu olive là chất béo, khoảng 120 calo mỗi thìa canh. Uống dầu olive hiệu quả nhất khi nó thay thế chất béo kém lành mạnh hơn (bơ, mỡ động vật, mayonnaise), chứ không phải cộng thêm vào khẩu phần vốn đã nhiều chất béo.

Bước 3: Uống thế nào để cảm nhận trọn vị?

Dân chuyên nếm dầu có một quy trình riêng. Bạn không cần làm giống hệt, nhưng áp dụng vài điểm sẽ thấy khác biệt rõ:

1. Rót ra ly nhỏ (cốc nhỏ) thay vì uống thẳng từ thìa, dùng tay ủ ấm ly một chút.
2. Ngửi trước. Dầu tốt có hương cỏ mới cắt, cà chua hoặc táo xanh.
3. Nhấp một ngụm nhỏ, để dầu lan khắp miệng.
4. Nuốt chậm. Lúc này vị cay ở cổ họng mới xuất hiện, thường trễ vài giây sau khi nuốt.

Nếu bạn muốn thử kiểu chuyên gia, hãy hút nhẹ một luồng không khí cùng dầu trước khi nuốt (kỹ thuật strippaggio). Động tác này giúp dầu "mở" hương rõ hơn. Không đẹp mắt bằng nếm rượu vang, nhưng hiệu quả.

Bước 4: Đừng sợ vị cay

Đây là bước khiến nhiều người bỏ cuộc. Dầu olive extra virgin tươi thường cay rát ở cổ họng, có khi làm bạn ho. Đó không phải dầu hỏng, mà là dấu hiệu dầu còn giàu polyphenol.

Nếu thấy khó, hãy thử:

• Chấm dầu với một miếng bánh mì thay vì uống trực tiếp.
• Rưới dầu lên món ăn nguội như salad, rau luộc, trứng.
• Bắt đầu với dầu có vị cay dịu hơn, rồi chuyển sang dầu cay mạnh khi đã quen.

Câu hỏi quan trọng nhất không phải "chai này có bao nhiêu polyphenol" mà là "bạn có thích nó không?". Một thói quen chỉ bền khi bạn thấy nó ngon.

Bước 5: Bảo quản để mỗi ngụm đều tươi

• Mở nắp rồi nên dùng trong khoảng 4–6 tuần. Sau đó dầu bắt đầu mất dần hương vị và lợi ích tự nhiên.
• Không để cạnh bếp (kế bếp). Nhiệt và ánh sáng là hai kẻ giết dầu nhanh nhất.
• Đậy nắp kín sau mỗi lần rót để hạn chế oxy.

Ai nên hỏi ý kiến bác sĩ trước?

Ngay cả những người hoài nghi dầu olive nhất cũng đồng ý rằng dùng dầu olive thay mỡ động vật là một cải thiện rõ ràng. Tuy vậy, người đang điều trị bệnh tim mạch, tiểu đường hoặc cần kiểm soát lượng calo chặt chẽ nên trao đổi với bác sĩ trước khi đưa thêm chất béo vào khẩu phần mỗi ngày.

Bắt đầu với Kicker

Kicker là dầu olive extra virgin từ Jaén, Tây Ban Nha, có ghi rõ mùa thu hoạch trên nhãn và đóng chai thủy tinh tối màu. Người mới có thể bắt đầu với dầu tháng 12 cay dịu, sau đó thử dầu tháng 11 khi đã quen vị. Xem thêm tại trang sản phẩm.

Nếu bạn vẫn băn khoăn về cảm giác rát cổ, đọc thêm bài Dầu olive vị cay lưu luyến: vì sao càng cay càng tươi

Câu hỏi thường gặp

Nên uống dầu olive vào lúc nào trong ngày?

Không có giờ bắt buộc. Nhiều người chọn buổi sáng để dễ duy trì thói quen. Quan trọng là uống đều đặn và trong tổng lượng chất béo hợp lý.

Có thể uống dầu olive dùng để nấu ăn không?

Chỉ nên uống dầu extra virgin. Dầu olive tinh luyện (pure, light) đã mất phần lớn hương vị và polyphenol nên không phù hợp để uống.

Thìa canh và muỗng canh có giống nhau không?

Giống nhau. Thìa canh còn được gọi là muỗng canh, một thìa (muỗng) canh khoảng 15 ml.

Uống dầu olive có bị béo không?

Dầu olive là chất béo nên có nhiều calo. Uống với lượng vừa phải và dùng nó thay thế chất béo khác sẽ không làm tăng tổng năng lượng nạp vào.